Ly nước ép vắt theo yêu cầu, không bao bì, giao ngay cho khách không phải ghi nhãn hàng hoá, nên nằm ngoài nghĩa vụ ghi nhãn dinh dưỡng. Chai ép sẵn, dán nhãn, xếp tủ cho khách tự lấy là thực phẩm bao gói sẵn, thuộc phạm vi Thông tư 30/2026/TT-BYT, trừ khi rơi vào nhóm được loại trừ.
Nhiều quầy nước ép đang mở rộng theo cùng một hướng: ngoài ly ép theo yêu cầu, đặt thêm một tủ mát vài chục chai đóng sẵn để khách tự lấy trong giờ cao điểm. Về vận hành, đó chỉ là thêm một thao tác vào ca sáng. Về hồ sơ, nó bước qua một ranh giới — và ranh giới đó vừa được vẽ lại bằng một văn bản mới của Bộ Y tế.
Văn bản đang nói về ai
Thông tư 30/2026/TT-BYT ngày 09/7/2026 của Bộ Y tế, hiệu lực 10/7/2026, thay thế Thông tư 29/2023/TT-BYT, hướng dẫn nội dung và cách ghi thành phần dinh dưỡng, giá trị dinh dưỡng trên nhãn thực phẩm [1].
Nội dung chính: nhãn thuộc phạm vi phải ghi năm thành phần — năng lượng (kcal), chất đạm, carbohydrat, chất béo (g), natri (mg) (khoản 1 Điều 5). Nước giải khát, sữa chế biến có cho thêm đường và thực phẩm khác có cho thêm đường phải ghi thêm đường tổng số (khoản 2 Điều 5); thực phẩm chế biến dưới hình thức chiên, rán phải ghi thêm chất béo bão hoà (khoản 3 Điều 5). Giá trị ghi theo 100 g hoặc 100 ml, hoặc theo khẩu phần ăn đã xác định trên nhãn, hoặc theo mỗi phần đóng gói (khoản 1 Điều 6) [1]. Thành phần nào có giá trị thấp hơn ngưỡng tại Phụ lục I của thông tư thì không bắt buộc ghi (khoản 4 Điều 5) [1].
Nhưng câu quan trọng nhất với một quầy ép tươi lại nằm ở phần phạm vi: thông tư áp dụng cho thực phẩm bao gói sẵn được sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh, lưu thông tại Việt Nam (khoản 1 Điều 1) [1].
“Bao gói sẵn” được định nghĩa thế nào
Theo khoản 27 Điều 2 Luật An toàn thực phẩm 2010, thực phẩm bao gói sẵn là thực phẩm được bao gói và ghi nhãn hoàn chỉnh, sẵn sàng để bán trực tiếp cho mục đích chế biến tiếp hoặc sử dụng để ăn ngay [3].
Ở phía nhãn hàng hoá nói chung, Nghị định 37/2026/NĐ-CP — có hiệu lực từ 23/01/2026 và thay thế Nghị định 43/2017/NĐ-CP cùng Nghị định 111/2021/NĐ-CP về nhãn hàng hoá [2][5] — liệt kê các trường hợp không phải ghi nhãn, trong đó có thực phẩm tươi, sống, thực phẩm chế biến không có bao bì và bán trực tiếp cho người tiêu dùng (điểm e khoản 2 Điều 35) [4]. Thông tư 30/2026/TT-BYT dẫn chiếu thẳng điểm này để loại nhóm thực phẩm đó khỏi phạm vi ghi nhãn dinh dưỡng (điểm l khoản 2 Điều 1) [1].
Đặt các quy định đó cạnh hai mô hình quầy:
- Ly ép theo yêu cầu, giao ngay cho khách. Không có bao gói hoàn chỉnh, không có nhãn hoàn chỉnh, không tồn trên kệ, bán trực tiếp cho người tiêu dùng. Không mang dấu hiệu của thực phẩm bao gói sẵn, và khớp với trường hợp không phải ghi nhãn tại điểm e khoản 2 Điều 35 Nghị định 37/2026/NĐ-CP.
- Chai ép sẵn từ đầu ca, dán nhãn, xếp tủ mát để khách tự lấy. Đã bao gói, đã ghi nhãn, đã sẵn sàng bán trực tiếp. Mang đủ dấu hiệu của thực phẩm bao gói sẵn — và khi đó, việc ghi nhãn dinh dưỡng là câu hỏi phải trả lời chứ không phải chuyện tuỳ chọn.
| Tiêu chí | Ly ép theo yêu cầu, giao ngay | Chai ép sẵn trong tủ tự lấy |
|---|---|---|
| Bao bì, nhãn | Không bao bì hoàn chỉnh, không nhãn | Bao gói, ghi nhãn hoàn chỉnh |
| Nhãn hàng hoá | Không phải ghi (điểm e khoản 2 Điều 35 NĐ 37/2026/NĐ-CP) [4] | Phải ghi theo NĐ 37/2026/NĐ-CP [4] |
| Nhãn dinh dưỡng theo TT 30/2026/TT-BYT | Ngoài phạm vi (điểm l khoản 2 Điều 1) [1] | Trong phạm vi, trừ nhóm được loại trừ [1] |
| Có thêm đường hoặc siro | Không phát sinh nghĩa vụ nhãn | Ghi thêm đường tổng số (khoản 2 Điều 5) [1] |
Những nhóm được loại trừ, đọc kỹ hai nhóm
Thông tư 30/2026/TT-BYT không điều chỉnh một số nhóm, trong đó có hai nhóm chạm thẳng vào quầy ép (khoản 2 Điều 1) [1]:
- Thực phẩm có một thành phần nguyên liệu duy nhất. Một chai nước cam vắt 100%, không bổ sung bất cứ thứ gì, có thể được xem là thuộc nhóm này — khác về bản chất với một chai ép hỗn hợp cam – cà rốt – gừng có thêm siro. Nên xác nhận với cơ quan quản lý trước khi dựa vào loại trừ này cho cả dòng sản phẩm.
- Thực phẩm do cơ sở kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ sản xuất theo khoản 10 Điều 3 Nghị định 15/2018/NĐ-CP. Định nghĩa này chỉ gồm cơ sở do cá nhân, nhóm cá nhân, hộ gia đình đăng ký hộ kinh doanh hoặc không được cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, đăng ký doanh nghiệp [6]. Quầy ép trong khách sạn hay chuỗi do doanh nghiệp vận hành vì vậy thường không thuộc nhóm này.
Các nhóm loại trừ khác gồm: nguyên liệu, thực phẩm không bán trực tiếp cho người tiêu dùng; nước khoáng thiên nhiên, nước uống đóng chai; muối; giấm; hương liệu, phụ gia, chất hỗ trợ chế biến; enzym thực phẩm; chè, cà phê không chứa thành phần bổ sung khác trừ phẩm màu, hương liệu; thực phẩm bảo vệ sức khoẻ; đồ uống có cồn [1]. Danh mục đầy đủ nằm trong chính thông tư — nên tra bản gốc trước khi kết luận cho trường hợp của mình.
Một lưu ý về văn bản nền: Nghị định 46/2026/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm đã bị tạm ngưng hiệu lực theo Nghị quyết 15/2026/NQ-CP ngày 06/4/2026, cho tới khi Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) và nghị định hướng dẫn có hiệu lực; trong thời gian đó Nghị định 15/2018/NĐ-CP tiếp tục có hiệu lực [7]. Đây là vùng đang thay đổi, cần kiểm tra lại tại thời điểm lập hồ sơ.
Điều này đổi gì trong cách bố trí quầy
Một — mô hình grab-and-go phát sinh việc hồ sơ, không chỉ phát sinh vỏ chai. Khi lập bài toán đầu tư cho tủ mát bán mang đi, phần chi phí thường bị bỏ sót không phải là chai và nhãn, mà là công việc đứng phía sau cái nhãn đó.
Hai — công thức càng nhiều thành phần, nghĩa vụ càng đầy đủ. Menu chai đóng sẵn nên được thiết kế cùng lúc với hồ sơ, không phải sau đó. Một dòng sản phẩm một thành phần và một dòng sản phẩm phối trộn không nằm cùng một mức công việc.
Ba — ép theo yêu cầu giữ quầy ở phía nhẹ hồ sơ, và đó là một lý do vận hành chứ không phải một khẩu hiệu. Nhưng nó chỉ đứng vững nếu quầy thật sự phục vụ kịp giờ cao điểm mà không cần đóng chai trước. Đây là chỗ công suất máy quyết định mô hình kinh doanh: máy đủ nhanh thì giữ được ép theo yêu cầu; máy không đủ nhanh thì quầy buộc phải ép trước — và bước sang phía bên kia ranh giới. Về tốc độ phục vụ giờ cao điểm, xem thêm bài PulpOut và bài toán lọc cùi hạt giờ cao điểm; với mô hình quầy ép tại siêu thị, cửa hàng tiện lợi, xem quầy nước ép tươi tại điểm bán.
Trường hợp xám thì xử lý thế nào
Có những tình huống nằm giữa: chai đóng ngay trước mặt khách theo yêu cầu rồi khách mang đi; chai đóng sẵn nhưng chỉ bán hết trong ngày tại chính điểm bán. Ranh giới ở đây không nên đoán.
Cách xử lý gọn: gửi văn bản hỏi cơ quan quản lý an toàn thực phẩm tại địa phương, mô tả đúng quy trình đang chạy và đính kèm ảnh nhãn dự kiến. Một lần hỏi tốn thời gian chờ phản hồi, nhưng rẻ hơn nhiều so với việc in nhãn sai cho cả năm hoặc phải thu hồi hàng trên kệ.
Zumex Việt Nam hỗ trợ gì
Nếu anh chị đang cân nhắc giữa ép theo yêu cầu và đóng chai bán mang đi, chúng tôi khảo sát mặt bằng và tính công suất theo lưu lượng khách giờ cao điểm để biết quầy có giữ được mô hình ép tại chỗ hay không, và đặt lịch chạy thử trên chính nguyên liệu của anh chị. Các dòng máy có trong danh mục máy vắt cam Zumex.
Hotline/Zalo: 0938 613 408 · zalo.me/0938613408 · Gửi yêu cầu báo giá
Bài viết cung cấp thông tin tham khảo về vận hành, không thay thế ý kiến của cơ quan quản lý an toàn thực phẩm có thẩm quyền đối với từng cơ sở cụ thể. Văn bản được đối chiếu tới ngày 20/10/2026.
Nguồn tham khảo
- Thông tư 30/2026/TT-BYT hướng dẫn nội dung, cách ghi thành phần dinh dưỡng, giá trị dinh dưỡng trên nhãn thực phẩm — Bộ Y tế — 2026 — bản ký số trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ (PDF)
- Yêu cầu ghi nhãn cập nhật theo Nghị định 37/2026/NĐ-CP — EY Việt Nam — 2026 — ey.com
- Luật An toàn thực phẩm số 55/2010/QH12, Điều 2 — Quốc hội — 2010 — hethongphapluat.com/luat-an-toan-thuc-pham-2010/dieu-2
- Nghị định 37/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hoá, Điều 35 — Chính phủ — 2026 — hethongphapluat.com (Điều 35)
- Nghị định 37/2026/NĐ-CP, Điều 97 (hiệu lực thi hành, văn bản hết hiệu lực) — Chính phủ — 2026 — hethongphapluat.com (Điều 97)
- Nghị định 15/2018/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật An toàn thực phẩm, Điều 3 — Chính phủ — 2018 — hethongphapluat.com (Điều 3)
- Tạm ngưng hiệu lực Nghị định số 46/2026/NĐ-CP đến khi có Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) — Cổng Phổ biến giáo dục pháp luật TP. Cần Thơ — 2026 — pbgdpl.cantho.gov.vn
Ảnh nền minh hoạ: Pexels. Ảnh thiết bị: Zumex Việt Nam.
